Onderwijsinnovatie met behulp van een snelle glasvezelverbinding:
51 Primair onderwijsinstellingen in Deventer geven het goede voorbeeld
Eind 2004 zijn acht schoolbesturen voor het primair onderwijs in de gemeente Deventer gestart met het project ‘Schoolglas’. Belangrijkste doel van het project is via breedbandtoepassingen leerlingen uitdagend en aantrekkelijk onderwijs bieden. Eén van de randvoorwaarden voor het gebruik van innovatieve breedbandtoepassingen is de toegang tot internet via een snelle verbinding.
Vanaf mei 2006 zijn alle 51 basisscholen, die onder de acht deelnemende schoolbesturen vallen, onderling in een netwerk verbonden en beschikken zij over deze snelle internetverbinding. Voor de scholen is de tijd dan ook rijp om te gaan experimenteren én profiteren van de mogelijkheden die de internetverbinding biedt voor het gebruik van onderwijsvernieuwende toepassingen.
Dit artikel begint met een kort overzicht van een aantal toepassingen waar de onderwijsinstellingen in Deventer gebruik van kunnen maken. Hierbij kan onderscheid gemaakt worden tussen toepassingen in de klas en toepassingen die de organisatie versterken. Enkele van deze toepassingen worden voor het eerst gebruikt in het Deventer project Schoolglas. Andere worden aangeboden door SURFnet/Kennisnet. Naast een overzicht van de toepassingen geeft dit artikel praktische informatie over hoe scholen buiten Deventer gebruik kunnen maken van deze toepassingen. In het kader meer informatie over de (landelijke) organisaties die betrokken zijn bij het aanbod en de ontwikkeling van breedbandtoepassingen.
Onderwijsvernieuwing met breedbandtoepassingen
Binnen het Deventerse project Schoolglas wordt hard gewerkt aan de ontwikkeling van KlasseTV. Alle op glasvezel aangesloten basisscholen starten met een gezamenlijke televisiezender waarbij de leerlingen verantwoordelijk zijn voor de inhoud. Zo kunnen leerlingen in de toekomst dagelijks de Deventerse versie van het Jeugdjournaal online bekijken. Menno Smidts, projectleider van het project Schoolglas, onderstreept de educatieve waarde van de toepassing: “Met klasseTV ontwikkelen kinderen hun ICT vaardigheden, werken ze intensief samen, steken ze iets op van het onderwerp en leren ze een verhaal te vertellen”.
Eén van de toepassingen die het Nederlands Instituut voor Beeld en Geluid in Deventer introduceert is Teleblik. De dienst is een gezamenlijk initiatief van het Instituut voor Beeld en Geluid, Teleac/NOT en Kennisnet. De rollen zijn bij deze dienst als volgt verdeeld. Het Instituut voor Beeld en Geluid met het grootste audiovisuele archief van Nederland beheert de audio en video collectie, Teleac/not verzorgt de redactie en Kennisnet verzorgt de techniek. Met Teleblik krijgen scholen toegang tot duizenden televisiefragmenten. Blikken vol beeld en geluid van de publieke omroepen of archieven van het Polygoon Journaal. Door gebruik te maken van deze fragmenten hebben docenten de mogelijkheid om de inhoud van bijvoorbeeld een geschiedenisles te illustreren met videomateriaal passend bij het thema van die les. Menno Smidts voegt toe: “Door audio en video in de les wordt leren leuker en steken de kinderen meer op.”
Een andere door SURFnet/Kennisnet geïntroduceerde breedbandtoepassing waarbij op een andere manier gebruik wordt gemaakt van beeld en geluid, is Expert op afstand. Via een tv-scherm kunnen leerlingen hun vragen stellen aan een expert op afstand die uitleg geeft over het thema van die sessie. Resultaat: de leerlingen verzamelen actief informatie en de docent illustreert de les met kennis die niet direct in de school aanwezig is. Een docent op een school waar deze toepassing al vaker is ingezet, zegt: “een belangrijk voordeel van de sessies Expert op afstand is dat de leerlingen veel intensiever met de stof bezig zijn en alerter zijn waardoor de stof beter beklijft”.
Zoals al eerder aan bod is gekomen, is samenwerken een belangrijk aspect van veel breedbanddiensten. Dit geldt ook voor de toepassing Make your game. Deze toepassing daagt leerlingen uit in teamverband een educatieve game te ontwerpen en te bouwen. Hierbij wordt gebruik gemaakt van het programma Game Maker. De bouw en het ontwerp van een game vragen veel van een groep leerlingen: creativiteit, kennis over het onderwerp waarover je de game bouwt, gevoel voor geluidseffecten en uiteraard enige kennis van het programmeren met Game Maker. Hierdoor is het maken van een game niet alleen een erg leuke bezigheid, maar ook een zeer leerzame.
Breedband en versterking van de onderwijsorganisatie
Het huidige onderwijs biedt leerlingen steeds meer keuzemogelijkheden. Een direct gevolg van deze toename in keuzemogelijkheden is een stijging van het aantal leergegevens dat tijdens een schoolcarrière van een leerling wordt bijgehouden. Deze gegevens kunnen inmiddels digitaal verzameld worden in een digitaal leerlingdossier. De toegevoegde waarde van die leergegevens bewijst zich echter pas echt wanneer de uitwisseling probleemloos verloopt. Deze uitwisseling hoeft niet alleen plaats te vinden binnen één onderwijsinstelling. Er kunnen ook koppelingen gemaakt worden met bijvoorbeeld zorg- en voortgezet onderwijsinstellingen. Een snelle internetverbinding kan een probleemloze uitwisseling van gegevens waarborgen.
Een tweede instrument dat mogelijkheden biedt om het onderwijsproces te vergemakkelijken is de digitale bibliotheek. De openbare bibliotheek Deventer is bezig met de ontwikkeling van een internetportal voor de basisscholen in Deventer. Hierdoor krijgen de scholen toegang tot de digitale bibliotheekomgeving. Dit biedt docenten de mogelijkheid om plaats- en tijdonafhankelijk inzage te hebben in alle informatie die de bibliotheek digitaal beschikbaar stelt. Het materiaal kan lokaal opgeslagen worden en vervolgens op het gewenste moment in een les gebruikt worden. Of het materiaal wordt rechtstreeks via een computer met internettoegang in het klaslokaal getoond aan de leerlingen. Op dit moment wordt onderzocht wat de specifieke wensen van de scholen zijn, zodat hier bij het ontwikkelen van de internetportal rekening mee kan worden gehouden.
Een laatste voorbeeld in deze categorie is de opvoedzuil. Dit is een instrument dat gebruikt kan worden voor het verschaffen van informatie aan ouders over allerlei opvoedingsaspecten. Het is een laagdrempelige wijze van informatieverstrekking over de ontwikkeling van kinderen en over het aanbod van deskundige hulp. Input voor de opvoedzuil is afkomstig van scholen, schoolbesturen, zorginstellingen en mogelijk ouders zelf. Vaak worden voor het verstrekken van dit soort informatie folders uitgedeeld of is een gedeelte van het informatiebulletin van een school beschikbaar gesteld. Door alle informatie digitaal via een internetportal aan te bieden, houden geïnteresseerden toegang tot alle (ook wat oudere) informatie. Bovendien biedt de portal mogelijkheden voor verhoogde interactie tussen informatieverstrekker en gebruiker, bijvoorbeeld via een chatsite waardoor vraag en antwoord elkaar snel kunnen opvolgen.
Dit zijn slechts enkele voorbeelden van toepassingen die het basisonderwijs in de gemeente Deventer interactiever, realistischer en veelzijdiger maken. In de toekomst zullen steeds meer diensten ontwikkeld worden. Om het overzicht te bewaren voor de scholen, komt op korte termijn een soort van menukaart beschikbaar. Met deze menukaart wordt voor scholen in één oogopslag duidelijk welke diensten er zijn en wat welke dienst te bieden heeft. Daarnaast zal aansluiting gezocht worden bij andere lokale en regionale initiatieven in het land. Op deze manier profiteert Deventer van ontwikkelingen die gaande zijn op andere scholen en kunnen andere scholen gebruik maken van de producten die in Deventer tot stand zijn gekomen en de ervaring die daarbij is opgedaan.
Vraagbundeling
Eén van de voorwaarden om gebruik te kunnen maken van de beschreven toepassingen is een breedband internetaansluiting. Om tot dergelijke hoge snelheden te komen, hebben 51 basisisscholen in Deventer collectief besloten om over te stappen op een glasvezelverbinding. Menno Smidts: “het opzetten van de samenwerking vergt veel tijd, maar levert uiteindelijk veel op”. En zo ook in het geval van Deventer. Doordat de instellingen niet op individuele basis, maar juist vanuit een gezamenlijk initiatief in overleg zijn getreden met partijen die glasvezelverbindingen aanbieden, hebben zij een aantrekkelijke prijs weten te bedingen. Vanaf 1 mei 2006 zullen alle locaties van de deelnemende onderwijsinstellingen aangesloten zijn op het glasvezelnetwerk.
Het Deventerse vraagbundelingsinitiatief is bijgestaan door Samen snel op Glas. De ontwikkeling van onderwijsvernieuwende ICT-toepassingen wordt ondersteund door het samenwerkingsproject SURFnet/Kennisnet. Zowel Samen snel op Glas als het SURFnet/Kennisnetproject ondersteunen meerdere initiatieven gericht op vraagbundeling en de ontwikkeling van breedbandige toepassingen. Ook uw school kan voor ondersteuning bij het via vraagbundeling totstandkomen van een glasvezel internetverbinding terecht bij deze organisaties. Op deze manier profiteert uw school eveneens van besparingen in de beheerkosten en kan uw school gebruik gaan maken van vernieuwende toepassingen die de bedrijfsvoering vergemakkelijken en helpen het onderwijs aantrekkelijker te maken.
Schoolglas
Met het in 2004 door de gemeente Deventer gestarte project DevEnterBreed kregen alle bedrijven en instellingen in de gemeente toegang tot een gemeentelijk glasvezelnetwerk.Zo ook alle primair onderwijsinstellingen. Om de mogelijkheden die het glasvezelnetwerk biedt zo optimaal mogelijk in te zetten voor onderwijsinnovatie, spannen de schoolbesturen zich de komende jaren in om scholen te stimuleren en voorwaarden te creëren. Dit traject heeft de naam Schoolglas gekregen. De website www.schoolglas.nl geeft meer informatie over het project Schoolglas.
51 Primair onderwijsinstellingen in Deventer geven het goede voorbeeld
Eind 2004 zijn acht schoolbesturen voor het primair onderwijs in de gemeente Deventer gestart met het project ‘Schoolglas’. Belangrijkste doel van het project is via breedbandtoepassingen leerlingen uitdagend en aantrekkelijk onderwijs bieden. Eén van de randvoorwaarden voor het gebruik van innovatieve breedbandtoepassingen is de toegang tot internet via een snelle verbinding.
Vanaf mei 2006 zijn alle 51 basisscholen, die onder de acht deelnemende schoolbesturen vallen, onderling in een netwerk verbonden en beschikken zij over deze snelle internetverbinding. Voor de scholen is de tijd dan ook rijp om te gaan experimenteren én profiteren van de mogelijkheden die de internetverbinding biedt voor het gebruik van onderwijsvernieuwende toepassingen.
Dit artikel begint met een kort overzicht van een aantal toepassingen waar de onderwijsinstellingen in Deventer gebruik van kunnen maken. Hierbij kan onderscheid gemaakt worden tussen toepassingen in de klas en toepassingen die de organisatie versterken. Enkele van deze toepassingen worden voor het eerst gebruikt in het Deventer project Schoolglas. Andere worden aangeboden door SURFnet/Kennisnet. Naast een overzicht van de toepassingen geeft dit artikel praktische informatie over hoe scholen buiten Deventer gebruik kunnen maken van deze toepassingen. In het kader meer informatie over de (landelijke) organisaties die betrokken zijn bij het aanbod en de ontwikkeling van breedbandtoepassingen.
Onderwijsvernieuwing met breedbandtoepassingen
Binnen het Deventerse project Schoolglas wordt hard gewerkt aan de ontwikkeling van KlasseTV. Alle op glasvezel aangesloten basisscholen starten met een gezamenlijke televisiezender waarbij de leerlingen verantwoordelijk zijn voor de inhoud. Zo kunnen leerlingen in de toekomst dagelijks de Deventerse versie van het Jeugdjournaal online bekijken. Menno Smidts, projectleider van het project Schoolglas, onderstreept de educatieve waarde van de toepassing: “Met klasseTV ontwikkelen kinderen hun ICT vaardigheden, werken ze intensief samen, steken ze iets op van het onderwerp en leren ze een verhaal te vertellen”.
Eén van de toepassingen die het Nederlands Instituut voor Beeld en Geluid in Deventer introduceert is Teleblik. De dienst is een gezamenlijk initiatief van het Instituut voor Beeld en Geluid, Teleac/NOT en Kennisnet. De rollen zijn bij deze dienst als volgt verdeeld. Het Instituut voor Beeld en Geluid met het grootste audiovisuele archief van Nederland beheert de audio en video collectie, Teleac/not verzorgt de redactie en Kennisnet verzorgt de techniek. Met Teleblik krijgen scholen toegang tot duizenden televisiefragmenten. Blikken vol beeld en geluid van de publieke omroepen of archieven van het Polygoon Journaal. Door gebruik te maken van deze fragmenten hebben docenten de mogelijkheid om de inhoud van bijvoorbeeld een geschiedenisles te illustreren met videomateriaal passend bij het thema van die les. Menno Smidts voegt toe: “Door audio en video in de les wordt leren leuker en steken de kinderen meer op.”
Een andere door SURFnet/Kennisnet geïntroduceerde breedbandtoepassing waarbij op een andere manier gebruik wordt gemaakt van beeld en geluid, is Expert op afstand. Via een tv-scherm kunnen leerlingen hun vragen stellen aan een expert op afstand die uitleg geeft over het thema van die sessie. Resultaat: de leerlingen verzamelen actief informatie en de docent illustreert de les met kennis die niet direct in de school aanwezig is. Een docent op een school waar deze toepassing al vaker is ingezet, zegt: “een belangrijk voordeel van de sessies Expert op afstand is dat de leerlingen veel intensiever met de stof bezig zijn en alerter zijn waardoor de stof beter beklijft”.
Zoals al eerder aan bod is gekomen, is samenwerken een belangrijk aspect van veel breedbanddiensten. Dit geldt ook voor de toepassing Make your game. Deze toepassing daagt leerlingen uit in teamverband een educatieve game te ontwerpen en te bouwen. Hierbij wordt gebruik gemaakt van het programma Game Maker. De bouw en het ontwerp van een game vragen veel van een groep leerlingen: creativiteit, kennis over het onderwerp waarover je de game bouwt, gevoel voor geluidseffecten en uiteraard enige kennis van het programmeren met Game Maker. Hierdoor is het maken van een game niet alleen een erg leuke bezigheid, maar ook een zeer leerzame.
Breedband en versterking van de onderwijsorganisatie
Het huidige onderwijs biedt leerlingen steeds meer keuzemogelijkheden. Een direct gevolg van deze toename in keuzemogelijkheden is een stijging van het aantal leergegevens dat tijdens een schoolcarrière van een leerling wordt bijgehouden. Deze gegevens kunnen inmiddels digitaal verzameld worden in een digitaal leerlingdossier. De toegevoegde waarde van die leergegevens bewijst zich echter pas echt wanneer de uitwisseling probleemloos verloopt. Deze uitwisseling hoeft niet alleen plaats te vinden binnen één onderwijsinstelling. Er kunnen ook koppelingen gemaakt worden met bijvoorbeeld zorg- en voortgezet onderwijsinstellingen. Een snelle internetverbinding kan een probleemloze uitwisseling van gegevens waarborgen.
Een tweede instrument dat mogelijkheden biedt om het onderwijsproces te vergemakkelijken is de digitale bibliotheek. De openbare bibliotheek Deventer is bezig met de ontwikkeling van een internetportal voor de basisscholen in Deventer. Hierdoor krijgen de scholen toegang tot de digitale bibliotheekomgeving. Dit biedt docenten de mogelijkheid om plaats- en tijdonafhankelijk inzage te hebben in alle informatie die de bibliotheek digitaal beschikbaar stelt. Het materiaal kan lokaal opgeslagen worden en vervolgens op het gewenste moment in een les gebruikt worden. Of het materiaal wordt rechtstreeks via een computer met internettoegang in het klaslokaal getoond aan de leerlingen. Op dit moment wordt onderzocht wat de specifieke wensen van de scholen zijn, zodat hier bij het ontwikkelen van de internetportal rekening mee kan worden gehouden.
Een laatste voorbeeld in deze categorie is de opvoedzuil. Dit is een instrument dat gebruikt kan worden voor het verschaffen van informatie aan ouders over allerlei opvoedingsaspecten. Het is een laagdrempelige wijze van informatieverstrekking over de ontwikkeling van kinderen en over het aanbod van deskundige hulp. Input voor de opvoedzuil is afkomstig van scholen, schoolbesturen, zorginstellingen en mogelijk ouders zelf. Vaak worden voor het verstrekken van dit soort informatie folders uitgedeeld of is een gedeelte van het informatiebulletin van een school beschikbaar gesteld. Door alle informatie digitaal via een internetportal aan te bieden, houden geïnteresseerden toegang tot alle (ook wat oudere) informatie. Bovendien biedt de portal mogelijkheden voor verhoogde interactie tussen informatieverstrekker en gebruiker, bijvoorbeeld via een chatsite waardoor vraag en antwoord elkaar snel kunnen opvolgen.
Dit zijn slechts enkele voorbeelden van toepassingen die het basisonderwijs in de gemeente Deventer interactiever, realistischer en veelzijdiger maken. In de toekomst zullen steeds meer diensten ontwikkeld worden. Om het overzicht te bewaren voor de scholen, komt op korte termijn een soort van menukaart beschikbaar. Met deze menukaart wordt voor scholen in één oogopslag duidelijk welke diensten er zijn en wat welke dienst te bieden heeft. Daarnaast zal aansluiting gezocht worden bij andere lokale en regionale initiatieven in het land. Op deze manier profiteert Deventer van ontwikkelingen die gaande zijn op andere scholen en kunnen andere scholen gebruik maken van de producten die in Deventer tot stand zijn gekomen en de ervaring die daarbij is opgedaan.
Vraagbundeling
Eén van de voorwaarden om gebruik te kunnen maken van de beschreven toepassingen is een breedband internetaansluiting. Om tot dergelijke hoge snelheden te komen, hebben 51 basisisscholen in Deventer collectief besloten om over te stappen op een glasvezelverbinding. Menno Smidts: “het opzetten van de samenwerking vergt veel tijd, maar levert uiteindelijk veel op”. En zo ook in het geval van Deventer. Doordat de instellingen niet op individuele basis, maar juist vanuit een gezamenlijk initiatief in overleg zijn getreden met partijen die glasvezelverbindingen aanbieden, hebben zij een aantrekkelijke prijs weten te bedingen. Vanaf 1 mei 2006 zullen alle locaties van de deelnemende onderwijsinstellingen aangesloten zijn op het glasvezelnetwerk.
Het Deventerse vraagbundelingsinitiatief is bijgestaan door Samen snel op Glas. De ontwikkeling van onderwijsvernieuwende ICT-toepassingen wordt ondersteund door het samenwerkingsproject SURFnet/Kennisnet. Zowel Samen snel op Glas als het SURFnet/Kennisnetproject ondersteunen meerdere initiatieven gericht op vraagbundeling en de ontwikkeling van breedbandige toepassingen. Ook uw school kan voor ondersteuning bij het via vraagbundeling totstandkomen van een glasvezel internetverbinding terecht bij deze organisaties. Op deze manier profiteert uw school eveneens van besparingen in de beheerkosten en kan uw school gebruik gaan maken van vernieuwende toepassingen die de bedrijfsvoering vergemakkelijken en helpen het onderwijs aantrekkelijker te maken.
Schoolglas
Met het in 2004 door de gemeente Deventer gestarte project DevEnterBreed kregen alle bedrijven en instellingen in de gemeente toegang tot een gemeentelijk glasvezelnetwerk.Zo ook alle primair onderwijsinstellingen. Om de mogelijkheden die het glasvezelnetwerk biedt zo optimaal mogelijk in te zetten voor onderwijsinnovatie, spannen de schoolbesturen zich de komende jaren in om scholen te stimuleren en voorwaarden te creëren. Dit traject heeft de naam Schoolglas gekregen. De website www.schoolglas.nl geeft meer informatie over het project Schoolglas.